Fundusze europejskie w Krośnie — ile pieniędzy z UE?

Krosno aktywnie korzysta ze wsparcia Funduszy Europejskich, co potwierdzają dane dotyczące perspektywy finansowej 2021-2027. Na dzień 7 kwietnia 2026 roku w mieście realizowane są łącznie 74 projekty, których łączna wartość sięga imponującej kwoty 2575,4 milionów złotych. Kluczowe jest to, że aż 1747,3 milionów złotych pochodzi bezpośrednio ze środków Unii Europejskiej, co stanowi znaczące 68% całkowitego budżetu tych przedsięwzięć. Tak wysoki poziom dofinansowania UE świadczy o tym, że Krosno skutecznie konkuruje o środki i potrafi je efektywnie wykorzystać do realizacji strategicznych celów rozwojowych. Dla mieszkańców oznacza to realne zmiany w infrastrukturze, jakości życia, dostępie do usług publicznych oraz potencjalnie nowe możliwości rozwoju gospodarczego i zawodowego.

Analiza danych pokazuje, że środki te są przeznaczane na szeroki wachlarz inwestycji, od strategicznych projektów infrastrukturalnych po inicjatywy kulturalne i edukacyjne. Dynamika pozyskiwania funduszy sugeruje, że Krosno ma ambicje stać się ważnym ośrodkiem w regionie, wykorzystując potencjał drzemiący w funduszach unijnych do modernizacji i podnoszenia konkurencyjności.

Największe projekty UE w Krośnie

Wśród 74 projektów realizowanych w Krośnie ze środków europejskich, kilka wyróżnia się skalą finansowania i potencjalnym wpływem na rozwój miasta i regionu. Absolutnym liderem pod względem wartości jest rewitalizacja linii kolejowej nr 108 na odcinku Jasło – Nowy Zagórz wraz z budową łącznicy kolejowej Jedlicze – Szebnie. Ten gigantyczny projekt, realizowany przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., otrzymał z Funduszy Europejskich dla Polski Wschodniej aż 1223,22 miliona złotych dofinansowania z UE. Jego realizacja ma kluczowe znaczenie dla poprawy transportu kolejowego w regionie, zwiększenia jego przepustowości, skrócenia czasu podróży oraz stworzenia nowych możliwości dla rozwoju gospodarczego poprzez lepsze skomunikowanie.

Drugim co do wielkości projektem, choć znacząco mniejszym od kolejowego giganta, jest „Rozbudowa, przebudowa i remont sal koncertowych szkół artystycznych w Polsce”. Centrum Edukacji Artystycznej otrzymało na ten cel 79,65 miliona złotych z Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko. Choć nie jest to projekt stricte krośnieński, to jego realizacja na terenie całego kraju, w tym potencjalnie w szkołach artystycznych działających w regionie, wpłynie na rozwój edukacji artystycznej i dostępność nowoczesnej infrastruktury kulturalnej.

Trzecie miejsce zajmuje projekt „Rozwój inteligentnej sieci elektroenergetycznej na terenie Oddziału Rzeszów PGE Dystrybucja S.A. – II”, który otrzymał 76,41 miliona złotych z Funduszy Europejskich dla Polski Wschodniej. Inwestycje w nowoczesną sieć energetyczną są kluczowe dla stabilności dostaw energii, efektywności energetycznej i przygotowania infrastruktury na wyzwania związane z transformacją energetyczną i rosnącym zapotrzebowaniem na energię elektryczną.

Kolejny znaczący projekt to „Kompleksowa modernizacja energetyczna budynków Państwowej Straży Pożarnej na terenie województwa podkarpackiego wraz z m…”. Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Rzeszowie pozyskała na ten cel 65,23 miliona złotych z Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko. Modernizacja budynków straży pożarnych to nie tylko poprawa warunków pracy funkcjonariuszy, ale także zwiększenie efektywności energetycznej budynków użyteczności publicznej, co przekłada się na oszczędności i mniejszy wpływ na środowisko.

Na piątym miejscu, ale o szczególnym znaczeniu dla lokalnej społeczności, znajduje się projekt „Przestrzeń nauki, kultury i sztuki w Krośnie”, realizowany przez Muzeum Rzemiosła w Krośnie. Ten projekt otrzymał z Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko dofinansowanie w wysokości 43,55 miliona złotych. Jego celem jest stworzenie nowoczesnej przestrzeni, która połączy funkcje edukacyjne, kulturalne i artystyczne, co z pewnością wzbogaci ofertę kulturalną miasta i przyczyni się do rozwoju lokalnej tożsamości.

Te największe projekty pokazują, że Fundusze Europejskie są wykorzystywane do realizacji zarówno strategicznych inwestycji o zasięgu regionalnym, jak i do konkretnych inicjatyw podnoszących jakość życia mieszkańców Krosna.

Skąd pochodzi dofinansowanie?

Finansowanie projektów w Krośnie z Funduszy Europejskich pochodzi z wielu różnych programów operacyjnych, co świadczy o szerokim spektrum możliwości, jakie oferuje Unia Europejska. Dominującym źródłem środków, co jest zgodne ze strategią rozwoju wschodniej Polski, jest program Polska Wschodnia. Na ten cel przeznaczono 1313 milionów złotych z UE na 14 projektów. Jest to program skupiający się na wspieraniu rozwoju makroregionu Polski Wschodniej, w tym infrastruktury transportowej, innowacyjności przedsiębiorstw oraz podnoszenia konkurencyjności regionu.

Znaczącą pulę środków, bo 199,1 miliona złotych z UE na 5 projektów, pozyskano w ramach programu Infrastruktura i Środowisko (FEnIKS). Jest to jeden z głównych programów, który finansuje kluczowe inwestycje infrastrukturalne, takie jak drogi, koleje, gospodarka wodno-ściekowa, energetyka, a także projekty związane z ochroną środowiska i klimatu. Znajdują się w nim również projekty dotyczące modernizacji budynków użyteczności publicznej, jak wspomniana modernizacja straży pożarnych czy rozwój przestrzeni nauki, kultury i sztuki w Krośnie.

Lokalny wymiar rozwoju regionu podkreśla program Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021-2027, z którego Krosno pozyskało 89,7 miliona złotych na 20 projektów. Ten program skupia się na specyficznych potrzebach województwa podkarpackiego, wspierając m.in. innowacje, przedsiębiorczość, edukację, rynek pracy oraz infrastrukturę społeczną.

Krosno aktywnie uczestniczy również w projektach transgranicznych. Program Interreg Polska-Słowacja 2021-2027 (oraz jego polsko-słowacka wersja) dostarczył 53,4 miliona złotych z UE na 4 projekty. Programy Interreg wspierają współpracę rozwojową pomiędzy regionami państw członkowskich UE, w tym przypadku z sąsiednią Słowacją, promując wspólne inicjatywy w zakresie gospodarki, środowiska, transportu czy kultury.

Warto zauważyć, że Krosno korzysta również ze środków z programów regionalnych innych województw, co może wynikać ze specyfiki beneficjentów lub zasięgu projektów. Przykładem jest 11 projektów z dofinansowaniem 46,0 miliona złotych z UE z programu Fundusze Europejskie dla Lubuskiego 2021-2027. Choć może to wydawać się nietypowe, takie sytuacje zdarzają się w przypadku projektów o szerszym zasięgu lub gdy beneficjent ma swoją siedzibę lub oddział w danym województwie.

Program Nowoczesna Gospodarka to kolejne źródło finansowania, z którego Krosno pozyskało 19,9 miliona złotych z UE na 8 projektów. Program ten koncentruje się na wspieraniu innowacji, badań i rozwoju, przedsiębiorczości oraz wdrażaniu nowych technologii.

Współpraca ze wschodem jest realizowana również w ramach programu Interreg NEXT Poland–Ukraine 2021-2027, z którego pozyskano 15,4 miliona złotych na 1 projekt. Program ten wspiera rozwój transgraniczny i współpracę z Ukrainą.

Ostatnim wymienionym programem jest Fundusze Europejskie dla Rybactwa, z którego Krosno otrzymało 8,3 miliona złotych na 10 projektów. Program ten wspiera rozwój sektora rybołówstwa i akwakultury.

Rozkład finansowania pokazuje, że Krosno ma zdywersyfikowane podejście do pozyskiwania funduszy, wykorzystując zarówno programy krajowe i regionalne, jak i inicjatywy transgraniczne. Priorytetem pozostaje jednak rozwój Polski Wschodniej i infrastruktura.

Jak fundusze UE zmieniają Krosno?

Fundusze Europejskie w Krośnie nie są tylko pustymi liczbami w statystykach; przekładają się na konkretne zmiany, które odczuwają mieszkańcy i które kształtują przyszłość miasta. Najbardziej widoczną sferą wpływu jest infrastruktura. Gigantyczna inwestycja w rewitalizację linii kolejowej nr 108 to milowy krok w kierunku poprawy dostępności komunikacyjnej regionu. Lepsze połączenia kolejowe oznaczają łatwiejsze podróżowanie, potencjalnie nowe możliwości rozwoju biznesu opartego na transporcie oraz lepsze skomunikowanie z innymi ośrodkami.

Równolegle, środki z programu Infrastruktura i Środowisko, takie jak modernizacja budynków Państwowej Straży Pożarnej, przyczyniają się do podnoszenia standardów bezpieczeństwa i efektywności energetycznej budynków użyteczności publicznej. Rozwój inteligentnych sieci elektroenergetycznych, realizowany przez PGE Dystrybucja S.A., ma fundamentalne znaczenie dla stabilności i nowoczesności miejskiej infrastruktury energetycznej, co jest kluczowe dla rozwoju gospodarczego i codziennego funkcjonowania.

W sferze kultury i edukacji, projekt „Przestrzeń nauki, kultury i sztuki w Krośnie” realizowany przez Muzeum Rzemiosła ma potencjał stać się nowym centrum życia kulturalnego i edukacyjnego miasta. Dofinansowanie sal koncertowych szkół artystycznych, choć o szerszym zasięgu, również może przynieść korzyści lokalnym placówkom, podnosząc jakość kształcenia artystycznego i dostępność do nowoczesnej infrastruktury.

W kontekście gospodarki, wsparcie z programów takich jak Polska Wschodnia czy Nowoczesna Gospodarka, kierowane jest często do przedsiębiorców, wspierając ich innowacyjność, rozwój i tworzenie nowych miejsc pracy. Choć konkretne dane o projektach gospodarczych nie są tu szczegółowo przedstawione, wysoka łączna wartość inwestycji sugeruje znaczące wsparcie dla lokalnego sektora biznesu.

Wpływ na środowisko jest widoczny choćby poprzez projekty modernizacji energetycznej budynków, które przyczyniają się do redukcji zużycia energii i emisji CO2. Programy takie jak FEnIKS często zawierają również inwestycje związane z gospodarką wodno-ściekową czy ochroną zasobów naturalnych.

Podsumowując, Fundusze Europejskie zmieniają Krosno poprzez:

• Modernizację kluczowej infrastruktury: transportowej i energetycznej.
• Wzbogacenie oferty kulturalnej i edukacyjnej: nowe przestrzenie i lepsza infrastruktura.
• Wspieranie rozwoju gospodarczego: potencjalnie poprzez innowacje i inwestycje.
• Poprawę jakości życia: poprzez lepszą infrastrukturę i usługi publiczne.
• Zwiększenie bezpieczeństwa: inwestycje w infrastrukturę służb ratowniczych.

Wszystko to składa się na obraz miasta dynamicznie rozwijającego się, które wykorzystuje środki unijne do budowania lepszej przyszłości dla swoich mieszkańców.

Gdzie sprawdzić projekty UE w swoim mieście?

Informacje o projektach finansowanych z Funduszy Europejskich, w tym te realizowane w Krośnie, są publicznie dostępne. Najlepszym źródłem wiedzy jest strona internetowa Instytucji Zarządzającej danego programu operacyjnego. W przypadku projektów z Polski Wschodniej, będą to strony Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej lub dedykowanej jednostki. Dla projektów regionalnych, takich jak Fundusze Europejskie dla Podkarpacia, należy szukać informacji na stronach Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego.

Ponadto, większość beneficjentów ma obowiązek informowania o finansowaniu z UE na swojej stronie internetowej, często w sekcji „O nas” lub „Projekty”. Warto również śledzić strony internetowe instytucji takich jak PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (dla projektów kolejowych) czy Muzeum Rzemiosła w Krośnie (dla projektów kulturalnych), gdzie często pojawiają się aktualizacje dotyczące postępu prac i efektów inwestycji.

Kluczowe informacje, w tym dane o budżecie, harmonogramie i celach projektów, można znaleźć również w Biuletynach Informacji Publicznej (BIP) poszczególnych instytucji zaangażowanych w realizację projektów. Regularne śledzenie lokalnych mediów oraz oficjalnych kanałów informacyjnych miasta również pomoże być na bieżąco z rozwojem wydarzeń związanych z Funduszami Europejskimi.

Zdjęcie: Tima Miroshnichenko / Pexels

Autor: Anna Kowalska / Redakcja JestTu